Ból pleców to bardzo powszechnie występujący problem wśród społeczeństwa. Przyczyn jego powstawania jest mnóstwo. Może on być związany z przeciążeniem, urazem, stresem, przemęczeniem, ale także innymi chorobami, które mogą rozwinąć się w naszym organizmie. Na szczęście, zdecydowanej większości pacjentów można pomóc w sposób zachowawczy, czyli taki, który nie wymaga leczenia operacyjnego. Jako fizjoterapeuci dysponujemy narzędziami, które pozwalają nam badać osoby z bólem pleców, znajdować tkankę, strukturę, która odpowiedzialna jest za aktualne objawy i poprzez odpowiednią terapię rozwiązać problem pacjenta.

Niestety, istnieją również przypadki, kiedy ból kręgosłupa manifestuje znacznie większy problem niż tylko wzmożone napięcie mięśniowe. Takie stany nazywamy „czerwonymi flagami” – są to sytuacje, kiedy pacjent musi koniecznie skontaktować się z lekarzem w celu rozpoczęcia jak najszybszej diagnostyki i leczenia. Najczęściej jest to ortopeda lub neurolog. W kolejnej części omówione zostaną poszczególne patologie, zaliczane właśnie do „czerwonych flag” w bólach kręgosłupa.

  • Nowotwory

To bardzo poważny problem, nieraz bezpośrednio zagrażający życiu pacjenta. Guzy pierwotne bardzo rzadko lokalizują się w samym kręgosłupie, w przeciwieństwie do guzów wtórnych, czyli tzw. przerzutów. Nowotwory sutka, płuc oraz gruczołu krokowego najczęściej dają przerzuty do kręgosłupa. W trakcie przeprowadzania wywiadu z pacjentem mogą nas zaalarmować konkretne informacje: spadek masy ciała bez przyczyny, przebyta choroba nowotworowa, bóle nocne, dolegliwości bólowe utrzymujące się powyżej miesiąca, niereagujące na dotychczasowe leczenie.

  • Złamania

Złamań w obrębie kręgosłupa możemy doszukiwać się w dwóch grupach pacjentów: po mocnym urazie lub upadku (kiedy pacjent nie miał wykonanych badań obrazowych jak, np. RTG) oraz u kobiet powyżej 70 roku życia. Właśnie w tej grupie występuje duże ryzyko wystąpienia osteoporozy. Osteoporoza to choroba dotykająca głównie kobiety po menopauzie, polega na zmniejszeniu gęstości kości i jednocześnie zwiększeniu ich podatności na złamania, nawet przy urazie niskoenergetycznym. W trakcie badania możemy podejrzewać złamania kompresyjne trzonu kręgu w odcinku piersiowym (najczęstsze), kiedy pacjent jest powyżej 70 r.ż., przebył terapię kortykosteroidami. W drugiej kolejności alarmuje niska masa ciała, palenie tytoniu, niedostatecznie spożycie lub wchłanianie wapnia i witaminy D.

  • Zespół ogona końskiego

Rdzeń kręgowy kończy się na poziomie krążka międzykręgowego L1/L2, poniżej korzenie nerwowe przebiegają swobodnie w dół tworząc tzw. ogon koński. Ucisk na tę strukturę może być spowodowany przez masywną przepuklinę dyskową centralną lub boczną, powodującą stenozę, czyli zwężenie kanału kręgowego oraz przez nowotwory w tej okolicy.

Objawy charakterystyczne dla zespołu ogona końskiego to: problemy z oddawaniem moczu (nietrzymanie moczu, zatrzymanie moczu, trudności z zapoczątkowaniem mikcji) i stolca (osłabienie napięcia zwieracza odbytu); zaburzenia czucia w okolicy krocza, pośladków, tylnej części ud; zaburzenia funkcji seksualnych; obustronne osłabienie lub całkowite zniesienie odruchu ze ścięgna Achillesa; osłabienie mięśni łydki, opadanie stopy.

 

Powyżej wymienione choroby brzmią bardzo groźnie i zdecydowanie nie mogą być bagatelizowane. We wszystkich kluczowe jest szybkie rozpoczęcie diagnostyki i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Na szczęście nie są to częste przypadki. Razem stanowią one jedynie ok. 1-2% wszystkich przypadków bólu kręgosłupa.